F-Pattern & Z-Pattern: Thấu hiểu thói quen đọc của người dùng

08/07/2020

Bố cục content đóng vai trò khá quan trọng để người đọc dễ dàng tiếp cận nội dung hơn. Một trong những quy luật sắp xếp bố cục hay được nhắc đến nhất là F-Pattern và Z-Pattern.

Visual Organization

Trong phần nghiên cứu của mình, Luke Wroblewski, tác giả cuốn “Communicating with Visual Hierachy” và đồng thời là Senior Principal bộ phận Product Design của Yahoo, đã giải thích phần hiển thị nội dung trên web cần tạo ra được các giá trị sau:

Thông báo đến người đọc

Như một cánh tay vô hình, giao diện sẽ giúp người đọc đi từ nội dung này sang nội dung khác theo một flow được sắp xếp một cách cố tình.

Lấy vụ dụ minh hoạ như website semaster.vn. Trang được bố trí để thông báo đến người đọc theo thứ tự:

1. Giới thiệu

2. Đưa ra lựa chọn tư vấn trực tiếp cho khách hàng

3. Nêu giá trị sản phẩm

4. CTA

vi du giao dien semaster

Hình ảnh từ trang chủ https://semaster.vn/

Giao tiếp mối liên quan giữa content

Giao diện website cần thể hiện content theo cách người đọc ưu tiên thông tin nào, hiểu rằng họ cần thông tin nào trước và sau.

Ví dụ, trang web design nổi tiếng Abduzeedo đã sắp xếp categories ngay phần trên đầu, featured content ở giữa cho người dùng tự chọn lựa và cuối cùng là các chuyên mục chi tiết.

Tạo cảm xúc 

Mọi người sẽ ghé vào nhà hàng ăn uống với hơn một lí do là món ăn. Vì họ muốn sự trải nghiệm của mọi giác quan: từ vị giác, thính giác, thị giác đến xúc giác.

Thiết kế giao diện cũng không khác biệt. Người đọc sẽ vị tha hơn với những khuyết điểm nếu bạn tạo ra được một cảm giác tích cực với người đọc. Ví dụ, Wufoo là ví dụ điển hình cho 1 website với giao diện rất dễ dùng và dễ chịu.

Và cuối cùng, mục tiêu của việc thiết kế giao diện là để trả lời 3 câu hỏi:

  • 1. Đây là cái gì? (Đưa ra concept sản phẩm là gì)
  • 2. Tôi sẽ dùng nó như thế nào (Cách sử dụng như thế nào)
  • 3. Sao tôi cần phải quan tâm (Kích thích ham muốn dùng sản phẩm)

Bây giờ mới đến nội dung chính của bài viết, nói về việc quy tắc đọc của con người cũng không quá đỗi khó đoán. Có thể 1 vài người khác biệt, nhưng phần lớn mắt của chúng ta có xu hướng đọc từ điểm này sang điểm kia một cách nhất định.

Người ta đã quan sát và khái quát hóa thành 2 loại: F-Pattern & Z-Pattern.

Quy luật F-Pattern

F-Pattern là gì?

F-Pattern là quy luật dành cho việc phân bổ Text là chính. Đây là cách đọc theo hình chữ F khi người đọc đang nhìn về phía 1 trang web có chứa rất nhiều nội dung (tech-heavy content website).

Họ được mô tả là sẽ đọc theo hàng dọc những ý chính ở phần đầu phía bên tay trái của trang web, khi họ tìm được ý họ thích, họ sẽ đọc rõ hơn theo hàng ngang.

Kết quả, bạn sẽ thu được hình ảnh capture mắt đọc theo chữ F hoặc chữ E. Những trang báo nổi tiếng như CNN, New York Times có sử dụng thuật sắp xếp này.

vi du ve F Pattern

F-Pattern là một quy luật mang tính thực tiễn cao

Jakob Nielson thuộc Nielson Norman Group đã tiến hành một nghiên cứu đọc dựa trên 232 người đã đọc hàng ngàn website và nhấn mạnh tính thực tiễn của F-Pattern, hiểu rằng:

  • Người đọc hiếm khi đọc từng chữ của văn bản.
  • 2 khổ đầu tiên là quan trọng nhất trong văn bản. Nên để hook ở đó luôn.
  • Hãy bắt đầu 1 khổ mới, subheads và bullet với những từ ngữ chắt lọc nhất.

Quy luật này áp dụng vào website của bạn như thế nào, hãy cùng xem:

ap dung F Pattern trong website

Bạn có thể thấy nội dung quan trọng nhất sẽ chỉ được nhìn trong 1 vài giây đầu tiên, những thông tin chi tiết hơn (hoặc kèm theo cả Call to Action) cần được xuất hiện ngay phía dưới để người đọc chú ý.

Quy luật F-Pattern rất hữu dụng với những website muốn đính kèm quảng cáo hay CTA mà không muốn bị lẹm vào phần content. Hãy nhớ rằng content luôn là vua, sidebar tồn tại để tạo kết nối với người đọc ở mức độ sâu hơn.

Kết hợp với mọi yếu tố trên website, F-Pattern như một guideline, hơn là một template, bởi nếu không những phần hàng dưới của chữ F trông sẽ rất tẻ nhạt.

Quy luật Z-Pattern

Z-Pattern là gì?

Z-Pattern dành cho bố cục chung của 1 landing page khi có cả ảnh, text, menu rồi đến các CTA (1 trang hoàn chỉnh)

Z-Pattern scanning sẽ xuất hiện ở những trang web không nhấn mạnh vào text.

  • Người đọc sẽ scan một đường ngang trên cùng của trang, đó có thể là menu bar hoặc đơn giản là thói quen đọc từ trái sang phải ở hàng trên cùng.
  • Khi mắt đọc đến phần cuối cùng, nó sẽ đi xuống và nhìn sang bên trái.
  • Tiếp tục làm 1 đường cắt ngang tìm kiếm phần phía dưới của trang web.

Minh họa bằng hình ảnh như sau:

minh hoa z pattern

Quy luật Z-Pattern áp dụng cho hầu hết các giao diện website bởi vì nó đã quy ước phần hiển thị của cấu trúc, branding, call to action của 1 trang web. Z-Pattern phù hợp với những giao diện đề cao sự tối giản và CTA là thứ quan trọng nhất của content truyền tải.

Một vài tips khi đưa Z-Pattern vào website

Có thể áp đặt Z-Pattern vào một website với content phức tạp sẽ không phù hợp như F-Pattern, nhưng Z-Pattern sẽ giúp mang đến một layout đơn giản và hiệu quả hơn (tăng tỉ lệ chuyển đổi). Đây là một vài tips cần nhớ:

  • Background — Nên tách rời background để giũ mắt người đọc trong framework của bạn.
  • Điểm 1 — Vị trí vàng cho logo thương hiệu
  • Điểm 2 — Hãy đặt vào đây một CTA thứ cấp giúp người dùng định hướng đọc theo Z-Pattern (đọc từ logo sang CTA thứ cấp — 1 đường kéo dài ngang trên cùng của website)
  • Vị trí giữa trang — Một Feature Image Slider ở ngay giữa trang phân biệt phần trên và phần dưới, cũng như giữ mắt theo đường chữ Z
  • Điểm 3 — Bắt đầu viết các nội dung chính ở đây và viết sang ngang tiếp để giúp người dùng nhìn sang CTA ở điểm số 4.
  • Điểm 4 — Đây là điểm kết của Z-Pattern, vị trí vàng cho CTA.

Lường trước mắt người dùng sẽ đọc cái gì là một lợi thế rất lớn. Trước khi sắp xếp các yếu tố trên site của bạn, hãy viết ra điều quan trọng nhất và kém quan trọng nhất. Một khi bạn biết bạn muốn người đọc nhìn vào đâu hơn, bạn chỉ cần sắp xếp nội dung vào các vị trí phù hợp.

Theo cá nhân mình thấy, hiện nay các trang web đều khá dài, vậy nên việc tìm Z-Pattern giống như hình mô tả khó. Tuy nhiên mình cũng list 1 vài sample ở đây:

Uber Homepage

Z-Pattern ở trang chủ Uber – 14/11/2016

Salesforce homepage Z pattern

Z-Pattern ở trang chủ Sales Force – 14/11/2016

Bạn có thể mở rộng Z-Pattern trên toàn trang (nếu trang của bạn dài), lặp lại các điểm từ 1–4 nếu bạn thấy mình cần bổ sung thêm nhiều giá trị định vị trước CTA cuối cùng.

CÓ THỂ BẠN NÊN ĐỌC

Chia sẻ 219 mẫu tiêu đề hay nhất mọi thời đại

1 __________ báo: Những gì Bạn Phải biết về __________ 2 ....

Cách để Google index bài viết nhanh hơn

Làm thế nào để google index bài viết nhanh nhất là vấn...

Bài viết chuẩn SEO là gì?

Bài viết chuẩn seo được định nghĩa là dạng bài viết trong...

Mẹo kiểm tra nhanh bài viết trên website có copy không

Kiểm tra nhanh bài viết trên website có copy hay không sẽ giúp bạn...

Địa chỉ: 352 Nguyễn Đình Chiểu, Phường 12, Quận 3, 700000 Hồ Chí Minh

VÌ SAO KHÁCH HÀNG CHỌN SE MASTER

  • Quy trình tư vấn tinh gọn - chuyên nghiệp
  • Có 5 năm hoạt động Agency
  • Khách hàng hoàn toàn tiết kiệm thời gian.
  • Khách hàng mua đúng giá và tiết kiệm nhất.
  • Được tư vấn bởi chuyên viên am hiểu sâu sắc nhất.
  • Cam kết hậu mãi tốt nhất từ SEMaster.vn

DỰ ÁN CỦA SEMASTER THỰC HIỆN